Schrijvers halen rouw uit het verdomhoekje

Wat me opvalt is dat verlies, verdriet en rouw sinds mijn vertrek in 1994 een zoveel meer bespreekbaar onderwerp is geworden. 

Nog steeds zijn het de ervaringsdeskundigen die hun verhaal delen, maar meer en meer zijn het beroeps schrijvers of mensen werkzaam in de media, zoals P.F. Thomèse, Marieke Poelmann​ en Daan Westerink​ die daar bijna dagelijks toe bijdragen.

Zoekend naar een taal voor rouw en verdriet deelde de literator Thomése het verlies van zijn dochtertje Isa in de literaire uitgave Schaduwkind (2013). Ook een volgend boek, De onderwaterzwemmer (april 2015) zal over rouw, en het verwerken van verlies gaan.

Journaliste Marieke Poelman beschrijft in haar boek Alles om jullie heen is er nog het verlies van ouders bij de vliegtuigramp van 2010 in Tripoli. Voor een nrc.next serie interviewde ze jonge mensen die hun ouders hebben verloren, waaronder overlevenden van de MH17 vliegtuigramp.

Het verlies van haar moeder op jonge leeftijd gaf uiteindelijk een speciale draai aan de carrière van onderzoeksjournalist en rouwdeskundige Daan Westerink. Haar boek Verder zonder jou (zie mijn eerdere recensie) is een belangrijk verzameldocument met verhalen van en voor jongeren.

Ieder van hen is het gezicht van een club waar weinigen zonder persoonlijke reden lid van zullen willen worden. 

Ze zijn herkenbaar, mensen zoals jij en ik, die verdriet om verlies in het nieuws brengen. Dankzij hen wordt het rouwproces toegankelijker voor een groter publiek, en daarmee zijn alle rouwenden geholpen.

Er is sprake van een ommekeer waar ik twintig jaar geleden op hoopte, rouw is uit 't verdomhoekje gehaald.

Deze tekst by Judith van Praag is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

Doorgeven zonder kinderen - levenswaarden, hoop en liefde

Starlight by Judith van Praag '93

Vandaag is het 21 jaar geleden dat wij ouders werden. Een-en-twintig jaar geleden dat geboorte en dood van ons kindje samen gingen.

Ondertussen is het al weer 10+ jaar geleden dat het stukje getiteld Afscheid over mijn moeders overlijden, en het einde van onze kinderwens door Ouders Online werd gepubliceerd. Daarmee kwam een einde aan de column die ik schreef over verlies en verdriet, en verder gaan.
Verder gaan en doorgeven zonder kinderen daar kwam het voortaan op neer.

In de jaren volgend op ons verlies vonden we steun bij vrienden, lotgenoten en professionele hulpverleners. Sommigen onder de lotgenoten stellen zich ten doel anderen te blijven helpen. Zo kun je bijvoorbeeld een coach vinden die je helpt met het vinden van invulling, letterlijk bij Doorgeven zonder Kinderen.

In 2004 schreef ik mijn eerste stukje (over Shinkichi & Ferdi Tajiri) voor de International Examiner en niet lang daarna werd ik The Arts Writer voor het blad, en schreef ik iedere maand vier stukjes, over kunst, theater, literatuur, en zo nu en dan de Aziatische gemeenschap in Seattle.
Het z.g. International District was waar ik me het meest op mijn plaats voelde, de buurt houdt een beetje het midden tussen het centrum van Haarlem en de Zeedijk/Nieuwmarkt buurt in Amsterdam.

In 2006 besloot ik dat het tijd was me op mijn eigen verhalen te richten. Aanvankelijk was ik voornamelijk gericht op het schrijven van de biografie van mijn vader Jaap van Praag. Allengs kwam ik er achter dat ik heel veel niet wist dat niet meer te achterhalen viel, maar waar ik wel over fantaseerde.  

In november 2010 schreef ik tijdens NaNoWriMo een roman getiteld Forgiveness waarin ik alles kwijt kon waarvan ik dacht, zo zou het wel eens kunnen zijn gebeurd. Sindsdien heb ik nog drie andere NaNo WIPs (works in process) in razend tempo getypt die wachten op vervolmaking. En dan is er ook nog het filmscript dat ik naar aanleiding van de eerste roman heb geschreven.

Wie schrijft, die blijft. Een goede manier om door te geven zonder dat je kinderen hebt. En al heb je die, het is maar de vraag of zij interesse hebben in je verhaal.
Dit is de jaardag van onze ARIANE, ze blijft het lichtje in ons leven, een 'guiding light'. Afscheid betekent ook het begin van iets nieuws. Aan het begin van 2014 had onze dochter volwassen kunnen zijn. Tijd voor haar ouders om naar voren te komen met nog meer muziek, nog meer verhalen. Het gaat uit eindelijk allemaal om doorgeven van levenswaarden, liefde en hoop.

Deze tekst by Judith van Praag is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

Een boek Over leven en dood - om bij de hand te hebben voor jong en oud

De titel "Over leven en dood" spreekt voor zich. 
De opmaak van het boek komt over als een knipselkrant, een verzamelschrift met waardevolle tips, weetjes en wijsheden aangevuld met uitspraken van geïnterviewde jongeren en specialisten, samengesteld door jeugd en kinderboekenschrijfster Marja Baseler.

Voor mensen die verdriet hebben of in de rouw zijn, is het vaak moeilijk om concentratie voor een langere tekst op te brengen. En dat is helemaal het geval met jongeren. Dat weet ik me nog wel te herinneren van toen mijn vader overleed, ik was dertien en het lezen van lappen tekst was een tijd onmogelijk.

Had ik een boek over leven en dood willen inkijken voordat mijn vader overleden was? Waarschijnlijk niet. Daarvoor was mijn denken té magisch. Hoe zeer mijn vader ook probeerde mij erop voor te bereiden dat hij dood zou gaan, ikzelf hield hardnekkig vast aan obsessief compulsieve gedachten —om zijn heengaan uit te stellen. Maar in de jaren na zijn dood had ik er vast veel aan gehad.

Concentratiegebrek, gecombineerd met hedendaagse informatievergaring en de manier waarop onze ogen kriskras over een beeldscherm schieten, maakt de lay-out en redactionele benadering van 'Over leven en dood' eigentijds. De bladspiegel van de pagina's vertoont veel overeenkomsten met de pagina's van web magazines of blogs.

De vrolijke kleuren, uitgeknipte gevleugelde hartjes en roosjes op het omslag doen sterk denken aan een poëziealbum. Een typisch meisjesboek lijkt dit te zijn. Blader je wat verder dan zie je al snel dat de keuze van kleuren en illustraties binnen de kaft meer uniseks is, en doet het geheel denken aan een gepimpte schoolagenda. 

Birth of Beauty - ©Judith van Praag

Zou die zoete omslag jongens en jongemannen er niet van weerhouden dit boek op te pakken en in te kijken? Dat zou jammer zijn, want rouw is seksloos, en jongens, én mannen, zoals psycholoog en specialist in rouwverwerking Manu Keirse, en zanger -songwriter Robert Long, en dichter - filosoof Kahlil Gibran worden door Marja Baseler geciteerd.

Voor wie, net als ik, allereerst achterin een boek kijkt, een bibliografie zul je niet vinden, maar wel websites van hulpverleningsorganisaties en adressen van inloophuizen die per provincie zijn aangegeven.

De tip op bladzijde 135, om een 'rondeel' gedicht te schrijven 'dat weergeeft hoe jij je nu voelt', heb ik meteen ter harte genomen. Denkend aan dat meisje van dertien dat ik ooit was schreef ik een rondeel dat me tot tranen toe beroerde.

Het lijkt me goed dit knipselboek bij de hand te hebben, niet alleen om jongeren tot steun te kunnen zijn, maar misschien ook ter herkenning.

Deze tekst by Judith van Praag is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.