donderdag 28 februari 2013

Waarschuwing: Ik hoop je niet te kwetsen

Beste moeder van vier (4), 

Gefeliciteerd met je boek over zwangerschap na verlies, en je gezin. Ik gun je het allemaal.
Toch heb ik niet eerder kunnen reageren op je brief van drie jaar geleden. Wijt dat maar aan mijn overgevoeligheid als moeder van een gezond kindje dat tijdens de laatste vijf (5) minuten van haar stuitbevalling is gestikt, en de daarop volgende vier (4) miskramen. Tijdens één daarvan ben ik een derde (1/3) van mijn bloed verloren en moest ik aan een infuus. Mijn man houdt vol dat het twee derde (2/3) was. Dat geeft wel aan hoe bang hij was me te verliezen, zo bang, dat hij het eigenlijk wel voor gezien wilde houden wat betreft nog eens proberen. En toch deden we dat.

Twee zinnen in je brief hadden een slecht effect op mij. Noem het de gevoeligheid van een moeder die nooit haar kind zal zien opgroeien. Het heeft niets te maken met het jou wel of niet gunnen van een gezin. Natuurlijk gun ik je dat. En ik weet dat jij je 'blessed' voelt, zoals je me schrijft.
Maar, zo 'blessed' zijn wij dus niet.

De eerste zin in je brief waar ik over struikelde deed  me denken: Ha! Alsof ik niet gezond leefde.
Alsof ik niet volledig gericht ben geweest op het verwelkomen van een kindje in een zo gezond mogelijk lichaam. En ík heb het roer niet eens om hoeven gooien, want ik at al geen rotzooi, deed al aan yoga, wandelde en fietste, en had al jaren een Chinese zowel als een Westers georiënteerde arts.
Acupunctuur en Chinese kruiden? Ik weet er alles van.

P-Patch Queen Anne Hill
Mijn Chinese arts stelde voor dat ik zou gaan tuinieren, om op die manier weer vertrouwen te krijgen in de natuur. Alsof het de natuur, en niet de arts was die me in de steek had gelaten destijds in het Onze Lieve Vrouwen Gasthuis. Het duurde een tijd voor ik een zaadje durfde te planten, bang als ik was dat het niets zou worden. De aanleg van mijn "P-Patch Plot" was gedaan, een cirkel in het midden, omgeven door de keien en kiezels die ik uit de aarde had gesift. Op de vier hoeken ruimte voor kruiden en bloemen, een omheining om de katten buiten te sluiten, en een prachtig poortje gemaakt van wilgentakken, en nog kon ik er niets in planten. 

M'n lieve man is uiteindelijk mee gegaan naar de tuin om me aan te moedigen de envelopjes te openen, en de inhoud over de gereedgemaakte aarde te verdelen. Zo heb ik eindelijk de plantjes zien opkomen, en kon ik met bezoekers aan de tuin veelkleurige boeketten delen, of ruilen voor groenten met andere tuiniers, want mijn worteltjes, daar zat de worm in, en mijn radijsjes, waren na een reis naar Nederland binnen drie weken zo groot als tennisballen. Alles in mijn tuintje groeide als kool, maar toch wilden de vruchtjes in mijn buik niet aarden. 

Wanneer iemand zegt dat ze hoopt me niet te kwetsen, dan is dat een voorbereiding op wat gaat komen.

Door die zin aan het einde van je brief te plaatsen heb je me niet eens de kans gegeven om niet verder te gaan met lezen. En dat is de reden waarom ik je brief niet heb kunnen beantwoorden. Ik voelde me, ongetwijfeld onbedoeld, maar toch, gekwetst door die twee zinnetjes. 
Als moeder van een overleden baby weet je maar al te goed dat het verdriet om dat verlies nooit verdwijnt. De scherpe kantjes gaan er af, maar zo nu en dan grijpt het je weer eventjes bij de keel. Zo kunnen wij intens genieten van andermans kroost, en tegenwoordig kleinkinderen, en toch voelen we ons na een leuke ontmoeting vaak heel verdrietig, om wat wij niet kennen, om wat we nooit zullen kennen, om het gemis, dat altijd blijft. 

Eens een moeder, altijd een moeder, met of zonder opgroeiende kroost.


Deze tekst by Judith van Praag is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

dinsdag 26 februari 2013

Vanuit het buitenland Nederlands Rijbewijs verlengen in I.T. tijdperk

DigiD en reisdocumenten op Schiphol?

vrijdag 22 februari 2013

Kindermonument in Rotterdam tevens onderwijsproject tegen uitsluiting en disciminatie

Herinnering aan weggevoerde Joodse kinderen onderdeel van onderwijsproject in Rotterdam

foto's: kindermonument.net
Bij het zien van de aankondiging van de onthulling van het Joods Kindermonument nabij verzamelplaats Loods 24 in Rotterdam moet ik meteen denken aan mijn vaders zus. Wat ben ik blij dat zij in 1942 voet bij stuk hield en haar twee meisjes de grens over liet smokkelen, om hen later met haar man te volgen. Met zijn vieren hebben zij ondergedoken in Brussel de Tweede Wereldoorlog overleefd.

Tante Marietje en Oom Ies heb ik dan wel nooit mogen ontmoeten, in 2002 had ik voor het eerst hun oudste dochter Edith aan de telefoon. Ik had tijdens mijn bezoek aan Nederland een oproep geplaatst om familieleden van mijn vader op te sporen, en Edith had gereageerd door me een brief te sturen met haar telefoonnummer. Nadat ik die brief bij thuiskomst vond heb ik Edith meteen gebeld. Aan het einde van ons lange gesprek hing ze op met de woorden 'Don't call me, de volgende keer bel ik jou.'

Pas in 2010 kwam haar zus Lily me op het spoor en hoorde ik dat Edith niet lang na ons gesprek overleden was. Ze had haar zus niet meer kunnen vertellen dat ze contact met mij had gehad, Lily vond de advertentie met mijn oproep in nagelaten papieren. Nu heb ik dankzij deze nicht van vaders kant kennis aan vier achternichten van mijn leeftijd, twee dochters van Lily, en twee van Edith, en sommige van hun kinderen.

Het door architect Wim Quist ontworpen Kindermonument moet waarschuwing zijn tegen uitsluiting en discriminatie. 
Op Rotterdamse scholen wordt extra aandacht besteed aan de geschiedenisperiode waarin de 686 kinderen zijn afgevoerd, website kindermonument helpt daar mee. Je kunt op de site bijvoorbeeld een alfabetische lijst vinden met namen en leeftijden (van 1 maand tot 12 jaar), plaatsen waar de kinderen woonden, namen van concentratiekampen, en data dat ze vermoord zijn.

10 April, 2013 is de onthulling. 

Deze tekst by Judith van Praag is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

woensdag 30 januari 2013

Stam + t - behalve bij uitzondering

Ooit kwam ik Ischa Meijer op het Rokin tegen. Jaren daarvoor had ik, als werkstudente, wekelijks bij hem thuis gekookt. Zijn opdracht in mijn exemplaar van Hoeren luidde: 'Voor Judith die kleine keuken prostituee.' Hij bedankte me voor een brief die ik hem gestuurd had naar aanleiding van zijn debuut op het toneel.
'Mooie brief,' zei hij, 'maar wel veel foutjes.'

Ik schaamde me dood, ik wist precies waar hij het over had. Dat ik de zesde klas van de lagere school had overgeslagen, maar de stof die in dat laatste jaar werd gepresenteerd nimmer had (bij)geleerd leek me geen goed excuus.

Jarenlang bleef het ploeteren. Stam + t was één van de regels die er in de vijf jaar op de lagere school goed was ingehamerd, evenals 't kofschip. Later leerde ik dat 't fokschaap ook voldeed als ezelsbruggetje om uit te vinden of er een t dan wel d gebruikt moest worden voor de verleden tijd van een werkwoord.

Wat deed ik mijn best. En toch slopen er altijd weer foutjes mijn schrijfwerk binnen. Een belangrijke reden waarom ik dacht nooit een goed schrijfster te kunnen worden, en zeker nooit iets naar en Nederlandstalige publicatie te kunnen sturen. Die opmerking van Ischa komt me na al die jaren nog als vernietigend voor. Mooie brief, maar wel veel foutjes. Een dooddoener van je welste. Had dan even de moeite gedaan me te leren wat ik fout deed, denk ik nu. Ik heb jou toch een plezier gedaan door speciaal voor jou een éénpersoons pannetje champignonsoep te maken, ook al stond het niet op het menu? Maar ja, hij had wel iets anders aan zijn hoofd, denk ik dan maar.

Het duurde tientallen jaren voor ik leerde dat kijken naar de stam niet altijd de juiste truc is.

Schreven we tot voor een paar dagen: Fabiola huist in de Haarlemmer Poort, sinds het overlijden van Amsterdams Levende kunstwerk is het: Fabiola huisde op de etage boven de poort aan het einde (of het begin) van de Haarlemmerdijk. Waarom dat zo is werd me pas zo'n tien jaar geleden duidelijk dankzij een stuk in een vaktijdschrift voor Neerlandici. Blijkbaar was ik niet de enige die moeite had met de verleden tijd.

Liever dan naar de stam van een werkwoord te kijken in het geval van huizen, huis, kijken we naar de onbepaalde wijs, het hele werkwoord, oftewel infinitief: huizen, om vervolgens -en weg te laten. De laatste letter blijkt dan een  z, en die letter, lieve schrijvende lezers, komt niet voor in 't kofschip, of 't fokschaap. Een makkie om uit te leggen, maar je moet er wel op komen dat iemand dat niet al zou weten. Zonder dat inzicht maakt zelfs de beste schrijfster er een soepie van.

In het kort: Taalkunst organiseertwerkwoorden.

Deze tekst by Judith van Praag is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

zaterdag 19 januari 2013

Zwerfboek van hand tot hand in Nederland

Initiatief van Nederlands Fonds Kinderhulp lijkt leuk.
'Het idee van Kinderzwerfboek is simpel: kinderboeken met een zwerfsticker worden overal achtergelaten. Kinderen mogen ze gratis meenemen om te lezen. Ze moeten ze daarna wel weer laten zwerven. De zwerftocht van boeken kan worden gevolgd op onderstaande website.'

Is dit leuke idee echter wel zo fris?

Eigenlijk ben ik dankzij mijn moeder een 'smetvreesje', d.w.z. voor zover het mogelijk is om smetvrees met de paplepel in gegeven te krijgen. Pierre Spaninks zou daar wellicht, gezien zijn commentaar op een eerdere post m.b.t. dat gerei, wel eens meer licht op kunnen doen schijnen.

Nu waren mijn ouders wel enorme voorstanders van het lenen van boeken bij de bibliotheek, ik herinner me dat ik als peuter al de bieb aan de Prinsengracht bezocht, en mijn moeder nam me na aankomst op 't Allardsoog meteen mee naar de bibliotheek van de Volkshogeschool om me op te geven als lid, en sindsdien noem ik iedere bibliotheek, waar dan ook in de wereld mijn 'home away from home', toch haalde zij er toch ook een beetje haar neus voor op. Niet dat ze het lenen van boeken te min vond, maar er zat een luchtje aan boeken die door vele handen waren gegaan. Ze was bang dat er bacteriën aan kleefden.

Liever had mijn moeder dat ik mijn neusje stak in de exemplaren die mijn vader voor me bij Joachimsthal in Amsterdam bestelde, die aan het einde van het zandpad, midden in de weiden, op de grens van Groningen, Friesland en Drenthe door van Gendt en Loos werden afgeleverd.

Voor ieder boek over de Tweede Wereldoorlog dat ik samen met mijn vader bekijken (De Ondergang enzo) moest kreeg ik als beloning voor mijn aandacht een paar piksplinter nieuwe kinderboeken, waaronder b.v. Jeroen en de Zilveren Sleutel of Professor Zegelak en Lodewijk Losbol. Zo had ik binnen een paar jaar alle deeltjes van beide heldenseries van Daan Zonderland in mijn bezit. 


Toch bracht ik daarnaast van de bibliotheek stapels boeken thuis, waaronder Scheepsmaat Woeltje door Klaas Norel. Dikke boeken, die ik nauwelijks opzij wilde leggen om mijn boterhammetjes op te peuzelen. Voor mij zit er dus ook een luchtje aan de door mij als kind gelezen boeken, ik krijg meteen associaties met appelstroop of pindakaas. Mijn moeder waarschuwde me niet met mijn vingers in mijn gezicht te zitten,
'Je weet maar nooit wat degeen die voor jou het boek las onder de leden had!'
Zo'n opmerking vergeet je nooit, ik niet in ieder geval. Dus wanneer ik lees dat zwerfboeken van hand tot hand gaan, zonder dat er zelfs een bibliothecaris aan te pas komt, dan wordt het smetvreesje van weleer in mij wakker.
Leen ik boeken van de bibliotheek? Zeker weten. Neem ik boeken aan van vrienden die zeggen dat ik het maar moet doorgeven wanneer ik het uit heb? Ja, ook dat heb ik wel eens gedaan, hoewel eerlijkheid me gebiedt te zeggen dat ik een goed boek maar met moeite doorgeef, dat wil ik weer willen kunnen inkijken. Maar dat is een ander verhaal. Hoe ga ik om met de door mijn moeder ingegeven angst? Ik luister naar haar wijze woorden, en denk er het mijne van.

Als je maar goed je handen wast, en niet aan je gezicht zit.

Deze tekst by Judith van Praag is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

dinsdag 1 januari 2013

Nieuwjaarsrolletjes symboliseren het ongewisse in het Nieuwe Jaar

Krumkake of Wafel Hoorntjes ©Judith van Praag 2012
Dit zijn geen Nieuwjaarsrolletjes, dat kun je zo zien,  dit zijn hoorntjes. Toch 'verkoop' ik mijn versie van Nieuwjaarsrolletjes als een typisch Nederlandse delicatesse die op Nieuwjaarsdag gepresenteerd wordt aan mijn buren in Seattle.

De reden waarom ik hoorntjes maak in plaats van rolletjes is zuiver praktisch, ik had geen rondhout voor handen. Vrienden in Nederland zaagden het kommetje van een houten pollepel om hun wafeltjes te kunnen rollen. Daar wil ik niet aan, ik ben te zeer gehecht aan mijn lepels. Bovendien kan het hoorntje behalve met slagroom ook goed gevuld worden met een fruit mousse (schep daartoe puree van bijvoorbeeld mango door stijfgeslagen room).

Hoe dan ook kan ik het verhaal kwijt dat het platte wafeltje dat we op Oudejaarsavond aten stond voor het uitgerolde, en bekende oude jaar, en de opgerolde heerlijk gevulde, voor het ongewisse nieuw jaar.  Dat het fruitig, zoet, gezond en succesvol mag zijn.

Gelukkig Nieuwjaar!

Deze tekst by Judith van Praag is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

zaterdag 15 december 2012

Familiaire Verrassing in de Laatste Zeven Maanden van Anne Frank

Deze documentaire uit 1988, waarmee producent  Willy Lindwer een Emmy Award won, werd in 2011 opnieuw op de Nederlandse televisie vertoond. Ooit zag ik in een flits tijdens het zappen in Nederland een programma over Joodse vrouwen in het Verzet, en dat een van de vrouwen die ook voor deze documentaire geinterviewd werd, mijn moeders naam had gebruikt.
Waarom ik destijds niet achterhaald heb om welk programma het ging weet ik niet. Waarschijnlijk had ik geen programmagids, misschien was ik te onthutst er bij stil te staan dat ik dat kon doen. Wel weet ik dat ik het, de eerstvolgende keer dat ik mijn moeder zag, aan haar vertelde.
     "Nou, zo zie je maar," zei ze op een heel zelfingenomen manier, terwijl ze met de pose die ze aannam duidelijk maakte dat ik van haar geen cent wijzer zou worden.

Vanavond zit ik ver van Nederland en dankzij Uitzendinggemist.nl naar een documentaire te kijken waarvan ik dacht dat die in 2011 is gemaakt, maar dat blijkt dus niet zo te zijn. 
Joodse vrouwen, tijdgenoten van Anne Frank, die de Tweede Wereldoorlog, en de kampen hebben overleefd, doen hun verhaal. Plotseling zie ik mijn moeders naam, en handtekening. Ik stop de video, ga een stukje terug, maak een 'screen shot'.


Ronnie Goldstein-van Cleef die er niet zo Joods uitzag kon Verzetswerk doen. En gebruikte mijn moeders naam, en persoonsbewijs of paspoort. Het ontbrekend stukje van de puzzle, waar ik al jaren mee bezig ben.

En nu kom ik er achter dat het verhaal van mevrouw Goldstein in 2005 is opgetekend door Saar M. Roelofs, en ik heb haar boek d.m.v. 'inter library loans' besteld bij de Library of Congress. Wie weet vind ik op die manier uit hoe het zat met dat identiteitsbewijs. Waarschijnlijk gewoon vervalst door het clubje Verzetsmensen in Den Haag. Hoe dan ook heb ik daar weer zelf een verhaal over in petto, dat je kunt lezen wanneer mijn boek uit komt.

Het gekke is dat ik een klein stukje van die documentaire heel lang geleden al heb gezien, of misschien was het in een ander programma. En destijds heb ik dat aan mijn moeder verteld, dat een Joodse vrouw onder haar naam werkte. 'Zo zie je maar,' ze keek me met haar armen over elkaar geslagen hoogst vergenoegd aan, dat was alles.

Deze tekst by Judith van Praag is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.