Na-oorlogs kind deelt en verbergt traumatisch verhaal van ouders

Een lang verhaal.
Het was eind jaren zeventig, Yuri Voogd had me in Café Frascati aan Harry de Winter voorgesteld. Harry en ik raakten in gesprek en ik vertelde hem hoe ik als zevenjarige met mijn ouders van Mokum naar het hoge —nog niet ontsloten— noorden was verhuisd, dat ik mijn vaders woorden 'er is niemand meer' letterlijk nam, en dacht dat wij tweetjes de enige overlevende Joden waren. Hand in hand keken we naar de Laatste der Mohikanen, allebei huilend toen de film voorbij was.
Frascati ging dicht en ik was pas aan het begin van onze Exodus; ik zette mijn verhaal voort aan een tafeltje van een heel rustig Mazzo, het zal een maandagavond zijn geweest. Toen ik mijn verhaal had gedaan hebben we nog een broodje shoarma gegeten bij Cohen. Je moet dat verhaal opschrijven, zei Harry, ik leen je wel een typemachine.

Early IDTV Digs

Brother help! 
De eerstvolgende vrijdagmiddag tegen vijf uur fietste ik naar het allereerste kantoor van IDTV op de Kloveniersburgwal (in mijn herinnering op de hoek bij de Amstel), en kreeg een elektrische Brother typemachine met reserve lint cassette mee. Tijdens het weekeinde typte ik het begin van mijn verhaal. Brother! Dat tikte veel lekkerder dan de draagbare Remington die mijn vader me gaf  op mijn elfde verjaardag. Op maandag leverde ik de Brother weer in op de Kloveniersburgwal.

Harry was mijn eerste sponsor!

Eerste notities verhaal

Toen het verhaal af was durfde ik het niet te delen. Zo'n tien jaar na mijn vertelling gaf ik hem in handen wat ik geschreven had. Niet lang daarna stelde hij me tijdens een verjaardagsfeestje voor als schrijfster van IDTVs nieuwe film. Ik kreeg het Spaans benauwd. Bang te zullen worden gevonden —zo diep zat die angst voor vervolging er in— repte ik me naar het IDTV pand aan de Sarphatikade om mijn materiaal terug te vragen. Zijn dramaturge had er nog niet naar kunnen kijken, zei ze. Gelukkig maar, dacht ik toen.

Eindelijk uit de kast?
Volgend jaar bestaat ID-TV 40 jaar. Het is tijd dat ik uit de onderduik kom met mijn verhalen, het zijn er nu heel veel meer; een biografie over mijn vader; een roman over hem en moeder, hoe zij hem er toe bracht beeldend kunstenaar te worden; een autobiografische roman over het opgroeien met een vader die twee wereldoorlogen overleefde en een moeder die chronisch psychotisch was, en hoe die ervaring mij klaarstoomde om later, heel veel later de ergste ervaringen te kunnen doorstaan.
Ja, het is hoog tijd.
Waarom het veertig jaar heeft geduurd is een verhaal op zich.


Deze tekst by Judith van Praag is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

De beste schrijfdocenten van de wereld

Op Facebook zie ik de omslag van nummer 3 van het blad Schrijven met het portret van Robert McKee. Inzoemend op de foto kan ik de bijgaande tekst lezen: 'Wie is deze man en waarom is hij de beste schrijfdocent van de wereld?'

'Eén van de beste', zou ik zeggen, want de populariteit van John Truby's Writers Studio liegt er ook niet om.

Truby's Advanced Screenwriting

In de periode 1989-'90 heb ik een aantal workshops bij John Truby gevolgd. Waarom bij hem en niet bij McKee? Het zal een kwestie van aanbod op het moment dat ik daar was zijn geweest. Hoe dan ook was ik tevreden met mijn keuze. Truby wist waar hij het over had, en ik gebruikte zijn 'story analysis' om lijn te geven aan een verhaal waar ik mee bezig was. Ik maakte Outlines for een paar scenario's en vervolgens nam mijn leven een andere wending. Ik stopte mijn notities en de casette met tapes in een lade en vergat de rest. Althans daar leek het op.

In november 2010 schreef ik onder auspiciën van NaNoWriMo (National Novel Writing Month) een roman. Het ging in feite om een verhaal dat voorafging aan dat van een ander boek. Een paar maanden later, i april, werd door het NaNo team Script Frenzy aangekondigd, en ik besloot om van mijn roman een filmscript te maken.

Hoewel ik zelfs 20 jaar eerder niet veel verder was gekomen dan het schrijven van een outline kwam wat ik geleerd, en blijkbaar toch goed opgeslagen had, weer boven. Dankzij tips van het ScriptFrenzie team kreeg ik het voor mekaar. Ik had mijn eerste scenario geschreven. Mijn tekst:

Dank aan NaNoWriMo & Script Frenzy plus

John Truby, de beste schijfdocent van de wereld.

Who helped you accomplish your goal?

Deze tekst by Judith van Praag is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.